Прескокнете до содржината

Прилог А — УЈП шифрарници

← Назад на содржината


Овој прилог содржи референтен преглед на сите шифрарници (cb_* табели) што eFakturaWin ги користи за усогласување со УЈП е-Фактура системот. Шифрарниците се само за читање — се пополнуваат при прв старт на апликацијата и се користат во паѓачки листи низ формуларите. Снимката што следи е од УЈП Phase 2 (3 мај 2026).

A.0. Како се ажурираат шифрарниците

При прво стартување на апликацијата, функцијата Db_Codebooks.prg::PopulateCodebookSeeds() ги полни сите cb_* табели од вградени (baked-in) seed-податоци. Тие seed-податоци се преземени од УЈП во моментот на градење на верзијата.

Секој ред во шифрарничките табели има колона last_synced — резервирана за идна функција Сервис → Освежи шифрарници, која ќе ги повлекува најновите листи директно од УЈП API.

🚧 Автоматско освежување од УЈП сè уште не е имплементирано. До тогаш, шифрарниците остануваат „замрзнати" во состојбата од моментот на инсталација; овој прилог ја документира таа состојба. Ако УЈП во меѓувреме додаде нов код (на пр. нова причина за одбивање), потребно е надградба на eFakturaWin за тој код да биде достапен во апликацијата.

💡 Локалните cb_* табели секогаш можат да се прегледаат директно во SQLite базата eFakturaWin.db со произволен SQLite клиент. Тие се изворот на вистината за она што е достапно во Вашата инсталација.


A.1. Држави

ISO-3166 alpha-2 двобуквени кодови на држави. Се користат во полето „Земја" на партнер за разликување на резиденти (MK) од нерезиденти (странски ЕДБ + код на земја).

Каде се појавува во апликацијата: Шифрарници → Партнери → Внес/измена → поле Земја.

УЈП endpoint: GET /api/v1/countries

Шифри (избор од најчести во MK трговија):

Код Назив
MK Северна Македонија
AL Албанија
AT Австрија
BG Бугарија
CH Швајцарија
DE Германија
ES Шпанија
FR Франција
GB Обединето Кралство
GR Грција
IT Италија
NL Холандија
RS Србија
TR Турција
US Соединети Американски Држави

Целосната листа содржи ~200 земји. За код што не е тука, видете го УЈП изворот: countries.json или директно GET /api/v1/countries.

Снимено од УЈП Phase 2 snapshot, 2026-05-03.


A.2. Валути

Кодови на валути. УЈП шифрарникот содржи два формата паралелно: трибуквен ISO-4217 код (EUR, USD, MKD…) и трицифрен ISO-нумерички код (978, 840…). eFakturaWin ги користи трибуквените кодови како основни.

Каде се појавува во апликацијата: Фактура → Заглавје → поле Валута.

УЈП endpoint: GET /api/v1/currency

Шифри (избор од најчести):

Код Назив
MKD Македонски денар
EUR Евро
USD Американски долар
GBP Британска фунта
CHF Швајцарски франк
CAD Канадски долар
AUD Австралиски долар
JPY Јапонски јен
BGN Бугарски лев
156 кинески јуан (CNY)
643 руска рубља (RUB)
941 српски динар (RSD)
949 турска лира (TRY)

Целосната листа содржи ~44 кодови (вклучително трибуквени и нумерички варијанти). За валута што не е тука, видете го УЈП изворот или директно GET /api/v1/currency.

Снимено од УЈП Phase 2 snapshot, 2026-05-03.


A.3. Даночни групи (Тип ДДВ)

Основни ДДВ стапки. Од Phase 2 (мај 2026) УЈП ги преименуваше старите кодови (A018, B005, V010, G000) во DDV-A / DDV-B / DDV-V / DDV-G.

Каде се појавува во апликацијата: Фактура → Ставки → колона Тип ДДВ.

УЈП endpoint: GET /api/v1/tax-groups

Шифри:

Код Назив Стапка Опис
DDV-A ДДВ 18% 18% Стандардна стапка – 18%
DDV-B ДДВ 5% 5% Повластена даночна стапка – 5%
DDV-V ДДВ 10% 10% Повластена даночна стапка - 10%
DDV-G ДДВ 0% 0% Нула даночна стапка - 0%

Снимено од УЈП Phase 2 snapshot, 2026-05-03.


A.4. Индикатор ДДВ

Подетална класификација на ДДВ третманот за секоја ставка — стандардно оданочување, ослободено, пренесена обврска, надвор од опсег, итн. Секој индикатор е поврзан со точно една даночна група (taxGroupCode).

Каде се појавува во апликацијата: Фактура → Ставки → колона Индикатор ДДВ.

УЈП endpoint: GET /api/v1/tax-indicators

Шифри:

Код Даночна група Назив ДДВ ефект
DDV-A DDV-A Стандардно оданочување со општа даночна стапка од 18% STANDARD
DDV-B DDV-B Стандардно оданочување со повластена даночна стапка од 5% STANDARD
DDV-V DDV-V Стандардно оданочување со повластена даночна стапка од 10% STANDARD
DDV-G DDV-G Не е ДДВ обврзник NULA
DDV-7-I DDV-G Извоз - Промет ослободен од ДДВ со право на одбивка на претходен данок OSLOBODEN
DDV-8 DDV-G Промет ослободен од ДДВ со право на одбивка на претходен данок OSLOBODEN
DDV-9 DDV-G Промет ослободен од ДДВ без право на одбивка на претходен данок OSLOBODEN
DDV-10-13 DDV-G Промет на добра кој не е предмет на оданочување во земјата OSLOBODEN
DDV-10-14 DDV-G Промет на услуги кој не е предмет на оданочување во земјата OSLOBODEN
DDV-11-A DDV-A Промет во земјата за кој данокот го пресметува примателот на прометот по општа даночна стапка од 18% (пренесување на даночна обврска согласно член 32-а од ЗДДВ) PRENESEN
DDV-11-V DDV-V Промет во земјата за кој данокот го пресметува примателот на прометот по повластена даночна стапка од 10% (пренесување на даночна обврска согласно член 32-а од ЗДДВ) PRENESEN
DDV-11-B DDV-B Промет во земјата за кој данокот го пресметува примателот на прометот по повластена даночна стапка од 5% (пренесување на даночна обврска согласно член 32-а од ЗДДВ) PRENESEN

💡 ДДВ ефект (vatImpact): STANDARD = редовен ДДВ се пресметува; NULA = не е ДДВ обврзник; OSLOBODEN = ослободен од ДДВ; PRENESEN = пренесена даночна обврска (reverse charge, член 32-а).

Снимено од УЈП Phase 2 snapshot, 2026-05-03.


A.5. Тип на плаќање

Шифрарник на видови плаќање. Се користи за информативна цел во е-фактурата.

Каде се појавува во апликацијата: Фактура → Заглавје → поле Тип плаќање.

УЈП endpoint: GET /api/v1/payment-types

Шифри:

Код Опис
P10 Плаќање во готово
P11 Плаќање со картичка
P12 Плаќање преку банка
P13 Плаќање на рати
P14 Онлајн банкарско плаќање
P15 Плаќање преку мобилна апликација
P16 Давање без надомест
P17 Компензација
P18 Плаќање со вредносен ваучер
P19 Други платежни инструменти

Снимено од УЈП Phase 2 snapshot, 2026-05-03.


A.6. Тип на документ

Шифрарник на видови документи што може да се испратат преку УЈП API. Во моментот е активирана само редовната фактура.

Каде се појавува во апликацијата: Фактура → Заглавје → поле Тип документ.

УЈП endpoint: GET /api/v1/document-types

Шифри:

Код Назив Бара потпис Има ставки Има референца
100 Фактура да да не

Снимено од УЈП Phase 2 snapshot, 2026-05-03.


A.7. Тип на поврзан документ

Шифрарник на видови документи на кои може да се повикува една фактура (нарачка, царинска декларација, профактура, итн.). Се користи во полето „Поврзан док." во заглавјето на фактурата.

Каде се појавува во апликацијата: Фактура → Заглавје → поле Поврзан док..

УЈП endpoint: GET /api/v1/ref-document-types

Шифри:

Код Назив Опис
SYS Од систем Испратница и повратница, образложение за истите, кантарска белешка — се повикува на ИД број на поврзан документ издаден преку системот за е-фактура
JN Документ за јавна набавка —
C_D Царинска декларација —
C_R Решение од Царинска управа —
GRD Градежни документи —
TRN Транспортни документи пр. ЦМР, товарен лист, пропратница кај неоцаринета стока
KUP Референца на купувач Референца по видови на повластени купувачи
NAR Нарачка Документ со кој се врши официјална нарачка на стока или услуга
FIS Фискална сметка Се пополнува во случај на амбулантна продажба кога се плаќа во готово и се издава фискална сметка и Готовинска фактура
PRO Профактура Документ издаден пред реализација на продажба
PON Понуда Понуда доставена до купувач
DOC Други документи —

Снимено од УЈП Phase 2 snapshot, 2026-05-03.


A.8. Причина за поништување (сторнирање)

Официјални УЈП причини при поништување на испратена фактура. Се избира во прозорец „Сторнирање" пред потврда.

Каде се појавува во апликацијата: Листа на фактури → десен клик → Сторнирај → паѓачка листа Причина. 🚧 (Се активира со S1 — функцијата за сторнирање е во развој.)

УЈП endpoint: GET /api/v1/void-reasons

Шифри:

Код Причина
S-1 Погрешен купувач
S-2 Поништување на договор
S-3 Стоката е вратена во целост
S-4 Двојно фактурирање на ист промет
S-5 Друго

Снимено од УЈП Phase 2 snapshot, 2026-05-03.


A.9. Причина за одбивање

Официјални УЈП причини за одбивање на влезна фактура. Се избира во прозорец „Одбивање на влезна фактура" пред потврда.

Каде се појавува во апликацијата: Влезни фактури → Одбиј → паѓачка листа Причина за одбивање. (Видете и §9.9 Одбивање.)

УЈП endpoint: GET /api/v1/reject-reasons

Шифри:

Код Причина
O-1 Погрешно пресметан ДДВ (несоодветна даночна основа, ДДВ стапка, неправилен даночен индикатор и сл.)
O-2 Грешка во нарачка (количина, цена, опис на промет и друго)
O-3 Погрешни податоци за купувач (едб, назив, адреса и друго)
O-4 Прометот не е извршен
O-5 Дупликат фактура
O-6 Погрешен датум (издавање/промет)
O-7 Друго

Снимено од УЈП Phase 2 snapshot, 2026-05-03.


← Назад на содржината | Претходно: ЧПП ←