Прескокнете до содржината

6. Профактури и конвертирање во фактура

← Назад на содржината


Профактура (предфактура, понуда) е документ кој се прави пред да се изврши испораката или услугата. За разлика од фактурата, профактурата:

  • ❌ Не е даночен документ. Не подлежи на ДДВ. Не се пријавува во даночен извештај.
  • ❌ Не се испраќа во УЈП. е-Фактура системот ги прифаќа само официјални фактури.
  • ✅ Служи како понуда или барање за плаќање. Купувачот ја прифаќа, плаќа аванс или потврдува нарачка.
  • ✅ Може да биде конвертирана во вистинска фактура подоцна — со еден клик.

Во овој модул се одделени за да не се мешаат во главната листа на фактури и да не бидат по грешка испратени во УЈП.

6.1. Каде се отвора

Од главното мени:

  • Фактурирање → Листа на Профактури — преглед, измена, печатење, конвертирање.
  • Фактурирање → Нова Профактура — директна форма за внес.

6.2. Прозорец „Листа на Профактури"

Изгледот е сличен на листата на фактури, но со едноставна структура — без УЈП копчиња и со една дополнителна колона Статус.

Прозорец „Листа на Профактури"

Колони

# Колона Опис
1 (скриен) Внатрешен ID
2 Број Број на профактурата
3 Датум Датум на издавање
4 Партнер Назив на купувачот
5 Износ Вкупна сума
6 Вал. Валута
7 Доспеаност Датум до кој се очекува плаќање или прифаќање
8 Статус Празно ако не е конвертирана. „Конвертирана (FA-XXX)" ако веќе е претворена во фактура (XXX = број на новата фактура)

Tip

Сите колони се сортабилни со клик на заглавието. Стандардно сортирано опаѓачки по Датум.

Копчиња

Копче Што прави
Додај Нова профактура
Печати Ја печати избраната(те) во PDF
Измени Ја отвора избраната за измена (или двоен клик)
Избриши Ги брише избраните
Конвертирај Ја конвертира избраната во вистинска фактура (повеќе долу)
Затвори Го затвора прозорецот

Десен клик (контекст-мени)

Контекст-мени на десен клик во „Листа на Профактури"

  • Измени
  • Печати во PDF
  • Конвертирај во фактура
  • Избриши

6.3. Создавање на нова профактура

Со клик на Додај или Фактурирање → Нова Профактура се отвора форма „Внес на Профактура".

Прозорец „Внес на Профактура"

Формата е поедноставена варијанта на формата за фактура — ги нема следниве полиња:

  • ❌ Испратница / Датум на испратница (профактура претходи на испорака)
  • ❌ Работен налог / Датум на работен налог
  • ❌ Тип документ (секогаш е „профактура")
  • ❌ Поврзан документ (нерелевантно)
  • ❌ УЈП панел (профактурата не се испраќа)

Останатото е идентично на формата за фактура — со број, датум, партнер, доспеаност, валута, тип плаќање, клаузула, објект, и ставки (грид).

Полиња на заглавјето

Поле Опис Задолжително
Број * Број на профактурата (слободен текст — нема врска со BR_FAK секвенцата на фактурите) ✅
Објект Локација (најчесто истиот објект како за фактури) ✅
Датум на фактура * Стандардно денешен датум ✅
Партнер * Купувач ✅
Датум на доспеаност До кога купувачот треба да реагира/плати. Не смее да биде пред датумот на профактурата (ист ден е дозволено). не
Текст/Клаузула Клаузула (на пр. „Понудата важи 14 дена") не
Валута MKD стандардно не
Тип плаќање P10 / P12 / итн. не

Ставки

Идентично како за фактура — грид со 8 видливи колони (опис, ЕдМ, количина, цена, рабат, тип ДДВ, индикатор ДДВ, вкупно), копчиња +/− за додавање/бришење ставки, копче за повеќелиниски опис.

Picker-от за артикли 🔍 работи идентично како на формата за фактура — изберете ред, кликнете на лупата, изберете артикал од шифрарникот (§4.4) и описот/ЕдМ/цената/ДДВ кодовите се пополнуваат автоматски. Шифрата на избраниот артикл се чува на ставката (stavkpr.artikal_code) и се пренесува автоматски кога ќе ја конвертирате профактурата во фактура — линковите кон артикли остануваат непроменети.

Деталите за picker-от: §5.4 → Внес од шифрарникот на артикли.

Зачувување

Сочувај проверува иста минимална валидација (број, датум, партнер, барем една ставка, доспеаност не пред датумот) и зачувува. Се појавува „Профактурата е успешно зачувана!".

Како кај фактурите, ако нешто тргне наопаку при запис во базата, целата трансакција се поништува (rollback).

6.4. Печатење на профактура

Изберете една или повеќе профактури и притиснете Печати (или десен клик → Печати во PDF). За секоја се генерира PDF со име Profaktura_<број>.pdf во папката на апликацијата.

Разлики од фактурата на PDF:

  • Заглавието на документот е „ПРОФАКТУРА бр. …" наместо „ФАКТУРА бр. …".
  • Над сумата за наплата има црвена напомена:

Профактурата не е даночен документ и не претставува основа за плаќање ДДВ.

  • Останат изгледот (заглавје со издавачот и купувачот, ставки, потпис, подножје) е идентичен.

6.5. Конвертирање во фактура

Ова е централната функција на профактурниот модул.

Кога да конвертирате

Кога купувачот ја прифатил профактурата и сте подготвени да издадете официјална фактура за истата нарачка/испорака. Конвертирањето:

  1. ✅ Создава нова фактура во Листа на Фактури со ист партнер, исти ставки. Бројот на новата фактура се алоцира автоматски — следниот слободен BR_FAK за активниот издавач и годината на профактурата (на пр. ако последна фактура за 2026 е 47, новата ќе биде 48). Не се копира текстуалниот број на профактурата.
  2. ✅ Ги пренесува сите ставки автоматски — не мора да ги внесувате повторно.
  3. ✅ Ја означува профактурата како „Конвертирана" со референца на новата фактура.

Чекори

  1. Во листата на профактури изберете еден ред (само еден — не повеќе).
  2. Притиснете Конвертирај (или десен клик → Конвертирај во фактура).
  3. Се појавува потврдна порака:

Дали сте сигурни дека сакате да ја конвертирате оваа профактура во фактура? Бројот на новата фактура ќе биде следниот слободен за тековната година (можете да го измените после).

  1. Со Да се извршува конверзијата. Се појавува „Профактурата е успешно конвертирана во фактура бр. XXX".
  2. Профактурата сега во колоната Статус покажува „Конвертирана (XXX)".

Што се пренесува

Од профактура → Во фактура
Број (не се пренесува — фактурата добива автоматски број за тековната година; можете подоцна да го измените)
Датум Датум
Валута Валута
Партнер Партнер
Доспеаност Доспеаност
Објект Објект
Текст/Клаузула Текст/Клаузула
Тип плаќање Тип плаќање
Сите ставки (опис, количина, цена, рабат, ДДВ) Сите ставки
— Тип документ автоматски „100" (стандардна фактура)

По конверзија

Профактурата останува во листата — не се брише. Можете:

  • Да ја печатите како историја (но веќе е надминато — клиентот ја има фактурата).
  • Да ја измените (но измените не се рефлектираат во новата фактура).
  • Да ја избришете доколку повеќе не Ви треба.

Не може да се конвертира иста профактура двапати

Ако пробате, ќе се појави:

Оваа профактура е веќе конвертирана во фактура бр. XXX

6.6. Измена и бришење

Измена на профактура — двоен клик или Измени → се отвора истата форма со постоечките вредности. Зачувувањето ги поништува сите стари ставки и ги запишува новите.

Предупредување

Измената на профактура не влијае на веќе конвертираната фактура. Тие се независни откако ќе ги одделите.

Бришење — изберете и притиснете Избриши. Потврдна порака, потоа трансакциско бришење (профактура + ставки).

Профактура може да се избрише дури и ако е веќе конвертирана — самата фактура не се менува, само се прекинува врската. (Ова е различно однесување од партнери/објекти/клаузули каде што бришењето е спречено заради ревизорска трага.)

6.7. Совети

  • 💡 Конвертирајте навреме. Не оставајте профактури отворени со месеци — лесно се заборава дали се платени или не. Конвертирајте веднаш штом купувачот ја прифати понудата.
  • 💡 Одделна нумерација. Бројот на профактурата е слободен текст (на пр. P-1, Понуда-2026/12) и нема врска со BR_FAK секвенцата на фактурите. Кога ќе конвертирате, новата фактура автоматски добива следен слободен BR_FAK за тековната година — двата броја остануваат независни.
  • 💡 Печатете PDF за купувачот. Профактурата во PDF е документ што купувачот го прифаќа — пратете му го по е-маил како прилог.
  • 💡 Профактура за аванс. Ако купувачот плаќа аванс на профактура, можете да напишете аванс плаќање во клаузулата, потоа при конверзија да го додадете аванс-плаќањето како посебна линија или белешка во фактурата.

← Назад на содржината | Претходно: Фактури ← | Следно: Печатење PDF →